logo
Ana Sayfa
KIBLE
365 GÜN DUA
ABDEST VE TEYEMMÜM
AHLAK BİLGİLERİ
ALIŞ VERİŞ BİLGİLERİ
ALLAHÜ TEALA
ANA - BABA HAKKI
BOZUK FIRKALAR
BÜYÜ-SİHİR-HURAFELER
CENNET VE CEHENNEM
CİHAD
ÇEŞİTLİ KONULAR
DEVİR VE İSKAT
DİNİMİZ-BATIL DİNLER
DOĞRU İMAN BİLGİLERİ
ESHAB-I KİRAM
Allah razıdır
Birbirlerini severdi
Eshab ve Çömez
Eshab ve Teftazani
Eshabı anlamak
Eshab-ı kirama uymak
Eshab-ı kiramın sözü
Eshabımı kötülemeyin
Hepsi Cennetlik olan
İlimde üstün olanlar
Kâfirin Müslümanlığı
Sahabe müctehiddir
Sahabenin kerameti
Üstünlük sırası
"Vaadallahül Hüsna"
EVLİLİK VE AİLE
EVLİYAYI TANIMAK
FAİZ
FİTNE VE GIYBET
FİTRE-UŞUR-ZEKAT
GÖRGÜ KURALLARI
GUSÜL
HAC VE UMRE
HAYZ VE NİFAS
İDARECİLİK BİLGİLERİ
KUR'AN ÖĞRETMENİ
KUR'AN-I KERİM
KURBAN-ADAK
MEZHEPLER DOSYASI
MİRAS-FERAİZ VE BORÇ
MUCİZE-KERAMET-SİHİR
MÜBAREK GÜNLER
MÜZİK VE TEGANNİ
NAMAZ
NELERİ YİYEBİLİRİZ
NİKAH-TALAK-MEHR
ORUÇ
OSMANLI SULTANLARI
PEYGAMBER EFENDİMİZ
SAĞLIK BİLGİLERİ
SIRAT KÖPRÜSÜ
SÜNNET VE BİD'AT
ŞAFİİ İLMİHALİ
TESETTÜR
UYDURMA HADİS OLURMU
YEMİN VE KEFARETİ


Ziyaretçi Sayısı
Loading

Eshab-ı kiramı anlamak

Sual: Eshab-ı kiramın üstünlüğünü anlayamayanlar, (Eshab-ı kiramın içinde, işçi, köylü, çiftçi, esnaf, köle, hizmetçi ve çoban olanlar vardı. Bu bakımdan sahabenin hepsinin yüksek derecede olduğunu söylemek akla aykırıdır. Resulullah'ı bir kerecik görmekle yüksek dereceye kavuşulmaz. Mesela, İmam-ı a'zam, İmam-ı Şâfiî ve diğer müctehid imamlar, birçok sahabîden üstündür) diyorlar. İlimde, ictihadda ve fazilette, Eshab-ı kiram, daha sonra gelenlerden üstün değil midir?
CEVAP
Elbette, üstündür. Bu husus âyetle, hadisle ve Ehl-i sünnet âlimlerinin sözbirliğiyle sabittir. Resulullah'ın üstünlüğünü bilemeyen, anlayamayan buna akıl erdiremiyor. (Bir kere görmekle nasıl müctehid olunurmuş) diyor. Bunun için büyük zatlar, (At, nasıl insanı anlayamazsa, insanlar da, Eshab-ı kiramın büyüklüğünü anlayamaz) buyuruyorlar. Eshab-ı kiram, her evliyadan daha üstün ve istisnasız hepsi müctehid idi. Bu hususta din kitaplarından bazılarına bakalım:
İmam-ı a'zam hazretleri Eshab-ı kiramın kendisinden her bakımdan üstün olduğunu bildiriyor, müctehid talebelerine, (Eshab-ı kiramdan birinin sözü, benim ictihadıma uymazsa benimkini bırakın, sahabînin sözüyle amel edin!) buyuruyor. (Ravdat-ül-ulema)

İmam-ı Şâfiî, Risale-i kadime’de, (Eshab-ı kiramın tamamı ilim, ictihad ve akılca hepimizden üstündür) buyurdu. (Mizan-ül kübra)

İbni Hacer-i Mekkî hazretleri buyurdu ki: Eshab-ı kiramın kavuştukları yüksek şereflere başka hiç kimse kavuşamaz. Bunların üstünlüklerine, geniş ilimlerine, Resulullah’tan aldıkları hakikat mirasına, sonra gelenlerden hiçbiri kavuşamadı. Hepsi âdil, salih, veli, âlim ve müctehiddi. Kur’an-ı kerimde, (Allah onların hepsinden razıdır) buyuruldu. Onlardan birini kusurlu bilmek, bu âyet-i kerimeye inanmamak olur. Eshab-ı kiramın hepsini evliya ve müctehid bilmek her Müslümana vacibdir. (Savaık-ul muhrika) [Vacib, burada farz demektir.]

İmam-ı Busayrî hazretleri buyuruyor ki: Eshab-ı kiramın hepsi de ictihad sahibiydi. Allahü teâlâ, hepsinden razıydı, onlar da Allah’tan razıydı. Onlara hata isnat edilmez. (Kaside-i hemziye)

Sehl bin Abdullah Tüstürî hazretleri buyuruyor ki: Sahabenin hepsini büyük bilmeyen, Resulullah’a iman etmiş olmaz. (Redd-i revafıd)

İmam-ı Şa'rânî hazretleri buyuruyor ki: Eshab-ı kiramın her biri, müctehid ve mezhep imamıydı. (Mizan-ül kübra)

İmam-ı Gazâlî hazretleri, her biri müctehid olduğu için, (Eshab-ı kiramın her sözü senettir) buyurmuştur. (Ravdat-ül-ulema)

Sahabenin hepsi müctehiddir. (M. Çihar Yâr-i Güzîn)

Şu hadis-i şerifler de, Eshab-ı kiramın, evliya ve müctehid olduğuna birer delildir:
(Rabbim bana vahyetti ki: “Eshabın gökteki yıldızlar gibidir. Bazısı bazısından daha parlaktır. Onlardan herhangi birine uyan hidayet üzeredir.”) [Deylemî]

(Eshabım, cin ve insanların hepsinden daha üstündür.) [Bezzar]

(Eshabımdan herhangi birine uyan, Allahü teâlânın sevgisine kavuşur.) [Beyhekî]

(Ümmetimin en hayırlısı, asrımdaki Müslümanlar [Eshab-ı kiram] dır.)
[Buhârî]

(Eshabım gökteki yıldızlar gibidir. Herhangi birine uyan hidayete erer.) [Taberanî, Beyhekî, İbni Asakir, Hatîb, Deylemî, Darimî, İ. Münavî, İbni Adiy]

(Allahü teâlâya yemin ederim ki, bir kimse, Uhud Dağı kadar altın sadaka verse, Eshabımdan birinin bir avuç arpası kadar sevab alamaz.) [Ebu Davud]

İslam bilgilerinin deryası ve tasavvuf marifetlerinin mütehassısı Seyyid Abdülhakîm Efendi hazretleri, (Kur’an-ı kerimden ve hadis kitaplarından sonra, İslam kitaplarının en üstünü İmam-ı Rabbânî’nin Mektubat kitabıdır. İslam âleminde, İmam-ı Rabbânî’nin Mektubat’ı kadar kıymetli bir kitap daha yazılmamıştır) buyururdu. (S. Ebediyye)

İşte bu kıymetli kitabı yazan Resulullah'ın gerçek vârislerinden biri olan İmam-ı Rabbânî, müceddid-i elf-i sâni, Ahmed-i Fârûkî hazretleri, çeşitli mektuplarında buyuruyor ki:
Eshab-ı kiram, Resulullah efendimizin sohbetinde daha birinci günde öyle şeylere kavuştu ki, sonra gelen en büyük Evliya, en sonunda ancak bundan bir parçaya kavuşabilmiştir. İşte bunun içindir ki, Hazret-i Vahşi Müslüman olunca, bir kerecik Seyyid-il-evvelîn vel-âhirînin sohbetiyle şereflendiği için, Tâbiînin en üstünü olan Veysel Karanî’den daha yukarı oldu. Hayr-ül-beşerin sohbetinin başlangıcında Hazret-i Vahşi’ye nasip olanlara, Veysel Karanî o kadar yüksek olduğu hâlde, en sonda bile kavuşamadı. Demek ki, zamanların, asırların en iyisi Eshab-ı kiramın asrıdır. Sonra gelenler çok geride kaldı. Dereceleri de hep sona kaldı. Bir zat Abdullah ibni Mübarek’e, (Muaviye mi daha fazilet sahibi yoksa Ömer bin Abdülaziz mi?) diye sordu. O zata buyurdu ki: Resulullah'ın yanında giderken, Hazret-i Muaviye’nin bindiği atın burnuna giren toz, Ömer bin Abdülaziz’den birkaç kere daha hayırlıdır. (1/66)

Eshab-ı kiramın hepsi fenâ-fillah [Evliya] makamına yükselmiştir. (2/6)

Ehl-i beytin ve Eshab-ı kiramın hepsini sevmek, saymak lazımdır. Çünkü insanların en iyisinin sohbetiyle şereflenmek fazileti hepsinde vardır. Sohbetin fazileti ise bütün faziletlerin üstündedir. Hiçbir üstünlük, sohbetin üstünlüğü kadar olamaz. Çünkü sohbete kavuşan Eshab-ı kiramın imanları, sohbetin ve vahyin bereketi sayesinde, görmüş gibi kuvvetli iman oldu. Sonra gelenlerden hiçbir kimsenin imanı bu kadar yüksek olmadı. (1/59)

Hiçbir şey sohbet [görmek, beraber bulunmak] gibi faydalı değildir. Eshab-ı kiram, Resulullah'ın sohbetiyle peygamberlerden başka herkesten daha üstün oldular. Bunun için Hazret-i Muaviye’nin yanılması, Resulullah'ın sohbeti bereketiyle Veysel Karanî ve Ömer bin Abdülaziz gibi büyük zatların doğru işlerinden daha hayırlı oldu. (m. 120)

Tâbiînin en üstünü olan [Evliya ve âlim zatlar, Sahabenin en alt derecesindeki birinin] Resulullah'ın bir kerecik sohbetinde bulunmakla yükseldiği mertebeye yetişemedi. Çünkü sohbetin fazileti, bütün faziletlerin ve kemâllerin üstündedir. Onların imanları, görerek kuvvetlendi. Bu nimet başkalarına nasip olmadı. (m. 210)

Sahabeden olmayan en büyük evliya bir zatın dağ kadar altın sadaka vermesi, Eshab-ı kiramın bir avuç arpa sadakalarının sevabı gibi olamadı. Hiçbir şeref sohbet şerefi gibi olamaz! (1/222)

Muhammed Masum hazretleri buyurdu ki: Tasavvuf büyüklerinde nefs de imana geldiği için, iman yok olmaktan korunmuştur. (Ya Rabbî, senden sonu küfür olmayan iman istiyorum) hadisi ve Nisa sûresinin, (Ey iman edenler, iman edin) mealindeki 136. âyeti, hakiki imanı göstermektedir. Bu âyet, (Hakiki imana kavuşun) demektir. (2/61)

Senaullah-i Dehlevî hazretleri buyurdu ki: Tasavvufta fenâ makamına kavuşan, muhakkak imanla ölür. Bekara sûresinin, (Allah, imanınızı zayi etmez) mealindeki 143. âyet-i kerimesi ve (Allahü teâlâ [fenâ makamına kavuşan] kulların imanlarını geri almaz) hadis-i şerifi, hakiki imanın geri alınmayacağını göstermektedir. (İrşad-üt-talibin)

Mevahib-i ledünniyye kitabında deniliyor ki: Peygamberlerden ve meleklerin üstünlerinden sonra bütün yaratılmışların en üstünü Eshab-ı kiramdır. Eshab-ı kiramın her biri, bu ümmetin hepsinden daha üstündür. Çünkü Resulullah'ı görmek gibi üstünlük olamaz.

Fazilette hiç kimse, Eshaba ulaşamaz,
O makama ilimle, irfanla kavuşamaz.

Top
Sitemizdeki bilgilerden, Orijinaline sadık kalmak şartıyla, izin almaya gerek kalmadan, herkes istediği gibi alıp istifade edebilir.